اسید فسفریک (Phosphoric Acid) - برند Sigma-Aldrich - کد ۳۰۴۱۷ - CAS 7664-38-2
بخش فارسی
مروری جامع بر محصول
اسید فسفریک (Phosphoric Acid) که با نامهای اسید اورتوفسفریک و اسید فسفریک (V) نیز شناخته میشود، یک اسید معدنی با فرمول شیمیایی H₃PO₄ و وزن مولکولی ۹۸.۰۰ گرم بر مول است. این محصول که توسط شرکت معتبر Sigma-Aldrich با شماره کاتالوگ ۳۰۴۱۷ عرضه میشود، به صورت مایع ویسکوز، شفاف و بیرنگ با خلوص ≥۸۵٪ در دسترس است .
اسید فسفریک یک اسید معدنی متوسط با کاربردهای بسیار گسترده در صنایع مختلف است. این ترکیب در تولید کودهای فسفاته، نوشیدنیهای گازدار (به عنوان طعمدهنده و اسیدیکننده)، بافرهای بیوشیمیایی، زنگزدایی و فسفاته کردن فلزات، صنایع غذایی، داروسازی و صنایع الکترونیک کاربرد دارد .
گروه شرکتهای کیمیاگستر و فروشگاه اینترنتی مارکت شیمی به آدرس marketchemi.ir، این محصول را با تضمین اصالت کالا و ارائه گواهی آنالیز (CoA) معتبر، در اختیار محققان، صنایع و متخصصان قرار میدهند.
مبانی علمی
ساختار و ویژگیها
اسید فسفریک ساختاری شامل یک اتم فسفر مرکزی با آرایش چهاروجهی است که به سه گروه هیدروکسیل (-OH) و یک اکسیژن دوپیوندی (=O) متصل است. این ساختار (HO)₃P=O را میتوان به عنوان یک اسید سهپروتونه در نظر گرفت که به ترتیب دارای pKa₁ = ۲.۱۵، pKa₂ = ۷.۰۹ و pKa₃ = ۱۲.۳۲ در دمای ۲۵ درجه سانتیگراد است .
خواص فیزیکی و شیمیایی
| ویژگی | مشخصات |
|---|---|
| نام محصول | اسید فسفریک (Phosphoric Acid) |
| نامهای دیگر | اسید اورتوفسفریک، اسید فسفریک (V)، Orthophosphoric acid |
| شماره کاتالوگ | ۳۰۴۱۷ |
| برند | Sigma-Aldrich (MilliporeSigma) |
| CAS Number | ۷۶۶۴-۳۸-۲ |
| فرمول مولکولی | H₃PO₄ |
| وزن مولکولی | ۹۸.۰۰ گرم بر مول |
| خلوص | ≥۸۵٪ (w/w) در آب |
| شکل ظاهری | مایع شفاف، بیرنگ و ویسکوز (شربتی) |
| نقطه ذوب | ۴۲ درجه سانتیگراد (برای ترکیب ۱۰۰٪)؛ ۲۹ درجه سانتیگراد (برای محلول ۸۸٪) |
| چگالی | ۱.۶۸۵ گرم بر میلیلیتر در ۲۵ درجه سانتیگراد |
| فشار بخار | ۲.۲ میلیمتر جیوه در ۲۰ درجه سانتیگراد |
| چگالی بخار | ۳.۴ (نسبت به هوا) |
| pH (محلول ۰.۱ نرمال) | حدود ۱.۵ |
| حلالیت | بینهایت محلول در آب و الکل |
| شماره EC | ۲۳۱-۶۳۳-۲ |
| MDL Number | MFCD00011340 |
کاربردهای تحقیقاتی و صنعتی
۱. بافرهای بیوشیمیایی و بیولوژی مولکولی
اسید فسفریک یکی از مهمترین اجزای بافرهای فسفات است که در زیستشناسی مولکولی و بیوشیمی کاربرد گستردهای دارند. بافر فسفات سالین (PBS - Phosphate Buffered Saline) که مخلوطی از نمکهای مونوهیدروژن و دیهیدروژن فسفات است، از این اسید تهیه میشود و برای شستشو، رقت و نگهداری سلولها و پروتئینها استفاده میشود . همچنین در ایزوالکتریک فوکوسینگ مویرگی (CIEF) به عنوان جزء آنولیت کاربرد دارد .
۲. صنایع غذایی و نوشیدنی
اسید فسفریک به عنوان اسیدیکننده و طعمدهنده در نوشیدنیهای گازدار (به ویژه کولاها) کاربرد دارد. درجه خوراکی (Food Grade) این اسید دارای استانداردهای خاصی است و به عنوان افزودنی غذایی (E338) در محصولات مختلف استفاده میشود .
۳. صنایع شیمیایی و کشاورزی
-
تولید کودهای فسفاته: بزرگترین کاربرد صنعتی اسید فسفریک، تولید کودهای فسفاته برای کشاورزی است .
-
تولید فسفاتها: به عنوان ماده اولیه برای تولید انواع فسفاتها (سدیم فسفات، پتاسیم فسفات، آمونیوم فسفات) استفاده میشود.
-
کاتالیزور: در صنایع پتروشیمی و شیمیایی به عنوان کاتالیست در واکنشهای آلی کاربرد دارد.
۴. صنایع فلزی و سطحپردازی
اسید فسفریک برای زنگزدایی، فسفاته کردن (Phosphating) و آمادهسازی سطوح فلزی قبل از رنگآمیزی و پوششدهی استفاده میشود. این فرآیند به افزایش مقاومت فلزات در برابر خوردگی و بهبود چسبندگی رنگ کمک میکند.
۵. صنایع الکترونیک و باتری
-
ساخت باتری: در تولید باتریهای لیتیوم-آهن-فسفات (LiFePO₄) و سایر باتریهای فسفاته کاربرد دارد .
-
صنایع الکترونیک: در ساخت قطعات الکترونیکی و به عنوان دوپانت در فرآیندهای نیمههادی استفاده میشود.
۶. کاربردهای آزمایشگاهی
-
تنظیم pH: به عنوان یک اسید معدنی برای تنظیم pH در آزمایشگاهها کاربرد دارد.
-
رقیبکننده در HPLC: به عنوان افزودنی فاز متحرک در کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (HPLC) برای جدا کردن ترکیبات بازی استفاده میشود.
-
محیط کشت: در تهیه محیطهای کشت میکروبی و سلولی کاربرد دارد.
ایمنی و احتیاطها
⚠️ طبقهبندی خطرات (GHS)
اسید فسفریک یک ماده خورنده (Corrosive) با علامت خطر (Danger) است و با خطرات جدی همراه است :
| کد خطر | شرح |
|---|---|
| H290 | ممکن است برای فلزات خورنده باشد |
| H314 | باعث سوختگی شدید پوست و آسیب به چشم میشود |
| H302 | در صورت بلعیده شدن مضر است (Acute Tox. 4) |
| H318 | باعث آسیب جدی به چشم میشود (Eye Dam. 1) |
| H315 | باعث تحریک پوست میشود (Skin Corr. 1B) |
🧬 اطلاعات سمشناسی
-
سمیت حاد (خوراکی): LD50 خوراکی در موش صحرایی ۱,۲۵۰ میلیگرم بر کیلوگرم گزارش شده است. علائم شامل ادم ریوی حاد و تغییرات وزن کبد است .
-
خوردگی پوست: در تماس با پوست، باعث سوختگی شدید میشود. مطالعه بر روی خرگوش نشان داده است که این ماده باعث سوختگی (Causes burns) میشود .
-
آسیب به چشم: باعث آسیب جدی و دائمی به چشم میشود .
-
استنشاق: استنشاق بخارات یا میست آن باعث تحریک شدید دستگاه تنفسی، سرفه، تنگی نفس و در موارد شدید، ادم ریوی میشود .
-
بلعیدن: در صورت بلعیدن، باعث سوختگی شدید دهان، گلو و مری شده و خطر سوراخشدگی مری و معده وجود دارد .
-
جهشزایی: در آزمونهای ایمز (Ames) و تستهای جهشزایی سلولهای پستانداران، نتایج منفی گزارش شده است .
-
سرطانزایی: اطلاعاتی در مورد سرطانزایی آن در دسترس نیست .
🌍 اطلاعات زیستمحیطی
-
سمیت برای آبزیان: EC50 برای دافنیا (Daphnia magna) >۱۰۰ میلیگرم بر لیتر و ErC50 برای جلبک سبز >۱۰۰ میلیگرم بر لیتر است .
-
تأثیر بر pH: به دلیل خاصیت اسیدی، ممکن است با تغییر pH به موجودات آبزی آسیب برساند. ترکیبات فسفاته میتوانند به یوتریفیکاسیون (Eutrophication) منابع آب کمک کنند .
-
تجزیهپذیری: روشهای تعیین تجزیهپذیری زیستی برای مواد معدنی کاربرد ندارند .
-
تجمع زیستی: برای مواد معدنی کاربرد ندارد .
🧤 تجهیزات حفاظت فردی (PPE)
-
محافظت تنفسی: استفاده از ماسک تنفسی با فیلتر نوع ABEK (EN 14387) در صورت تولید بخار یا میست ضروری است .
-
دستکش: استفاده از دستکش مقاوم به مواد شیمیایی (مانند نیتریل یا نئوپرن) الزامی است .
-
محافظت چشم و صورت: استفاده از عینک ایمنی و محافظ صورت (Faceshield) ضروری است .
-
لباس: لباس محافظ کامل مقاوم به اسید.
🧪 نکات جابجایی و نگهداری
-
نگهداری: در ظرف محکم بسته، در جای خشک و خنک، دور از فلزات (به ویژه فلزات فعال) نگهداری شود. از ظروف فلزی برای نگهداری استفاده نکنید .
-
ناسازگاری: با بازهای قوی، فلزات فعال (که هیدروژن قابل اشتعال آزاد میکنند)، اکسیدکنندههای قوی و مواد آلی واکنش شدید نشان میدهد .
-
پایداری: محلول ≥۸۵٪ در دمای اتاق برای سالها پایدار است. محلولهای رقیقتر ممکن است در سرما کریستالیزه شوند .
-
انحلال: برای تهیه ۱ لیتر محلول ۱ مولار، به حدود ۶۷.۸ میلیلیتر از اسید فسفریک غلیظ نیاز است .
-
حمل و نقل: UN 1805 (محلول اسید فسفریک)، کلاس ۸ (مواد خورنده)، گروه بستهبندی III .
🆘 اقدامات اورژانسی
-
استنشاق: فرد را به هوای تازه منتقل کنید. در صورت دشواری تنفس، اکسیژن دهید. از تنفس دهان به دهان خودداری کنید .
-
تماس با پوست: لباسهای آلوده را فوراً خارج کرده و ناحیه را با آب و صابون فراوان به مدت حداقل ۱۵ دقیقه شستشو دهید .
-
تماس با چشم: حداقل ۳۰ دقیقه با آب فراوان شستشو دهید. از مالیدن چشم خودداری کنید .
-
بلعیدن: باعث استفراغ نشوید. اگر فرد هوشیار است، ۲ تا ۴ لیوان شیر یا آب بنوشانید. فوراً به پزشک مراجعه کنید .
جمعبندی و نحوه تهیه
اسید فسفریک (کد ۳۰۴۱۷) از Sigma-Aldrich یک اسید معدنی پایه و پرکاربرد با خلوص ≥۸۵٪ است که در تولید کود، صنایع غذایی، بافرهای بیوشیمیایی، صنایع فلزی، باتریسازی و الکترونیک کاربرد گستردهای دارد. با توجه به خواص خورنده شدید (H314) و آسیب جدی به چشم (H318)، رعایت دقیق اصول ایمنی و استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب هنگام کار با این ماده کاملاً ضروری است.
برای دریافت اطلاعات تکمیلی (SDS، CoA)، استعلام قیمت و موجودی، و ثبت سفارش، از طریق وبسایت فروشگاه به آدرس marketchemi.ir اقدام کرده یا با کارشناسان فروش مارکت شیمی تماس بگیرید.
درباره گروه شرکتهای کیمیاگستر و مارکت شیمی
گروه شرکتهای کیمیاگستر با سابقهای درخشان در واردات و توزیع مواد شیمیایی و تجهیزات آزمایشگاهی، و فروشگاه اینترنتی مارکت شیمی به آدرس marketchemi.ir، این محصول را با تضمین اصالت کالا و ارائه گواهی آنالیز (CoA) معتبر، به مشتریان عرضه میکنند.
ارتباط با ما
-
وبسایت فروشگاه: marketchemi.ir
-
تلفن تماس: ۰۲۱-۷۷۶۲۱۵۵۱
-
همراه: ۰۹۳۵۳۰۹۱۱۳۸
English Section
Product Overview
Phosphoric Acid (also known as Orthophosphoric acid and Phosphoric(V) acid) is an inorganic acid with the chemical formula H₃PO₄ and a molecular weight of 98.00 g/mol. This product, supplied by Sigma-Aldrich under catalog number 30417, is a clear, colorless, viscous liquid with a purity of ≥85% .
Phosphoric acid is a moderately strong mineral acid with extremely broad applications across industries. It is used in the production of phosphate fertilizers, soft drinks (as a flavoring and acidifying agent), biochemical buffers, metal rust removal and phosphating, food processing, pharmaceuticals, and electronics .
Kimiagostar Group of Companies and Market Shimi Online Store (marketchemi.ir) offer this product with guaranteed authenticity and a valid Certificate of Analysis (CoA).
Key Properties
| Feature | Specification |
|---|---|
| Product Name | Phosphoric Acid |
| Synonyms | Orthophosphoric acid, Phosphoric(V) acid |
| Catalog Number | 30417 |
| Brand | Sigma-Aldrich (MilliporeSigma) |
| CAS Number | 7664-38-2 |
| Molecular Formula | H₃PO₄ |
| Molecular Weight | 98.00 g/mol |
| Purity | ≥85% (w/w) in water |
| Appearance | Clear, colorless, viscous (syrupy) liquid |
| Melting Point | 42°C (100% compound); 29°C (88% solution) |
| Density | 1.685 g/mL at 25°C |
| Vapor Pressure | 2.2 mmHg at 20°C |
| pH (0.1 N solution) | ~1.5 |
| Solubility | Infinitely soluble in water and alcohol |
Applications
-
Biochemical Buffers: A key component of Phosphate Buffered Saline (PBS) and used in Capillary Isoelectric Focusing (CIEF) .
-
Food & Beverage: Used as an acidulant and flavoring agent in soft drinks (Food Grade) .
-
Chemical & Agricultural: Primary use in the production of phosphate fertilizers .
-
Metal Treatment: Used for rust removal and phosphating of metal surfaces.
-
Electronics & Batteries: Used in lithium iron phosphate (LiFePO₄) battery production and as a dopant in semiconductors .
-
Laboratory: Used for pH adjustment and as an HPLC mobile phase additive.
Safety and Precautions
⚠️ GHS Hazard Classification (Danger)
| Hazard Code | Description |
|---|---|
| H290 | May be corrosive to metals |
| H314 | Causes severe skin burns and eye damage |
| H302 | Harmful if swallowed (Acute Tox. 4) |
| H318 | Causes serious eye damage (Eye Dam. 1) |
| H315 | Causes skin irritation (Skin Corr. 1B) |
🧬 Toxicological Information
-
Acute Toxicity (Oral): Oral LD50 in rat is 1,250 mg/kg. Symptoms include acute pulmonary edema and liver weight changes .
-
Skin Corrosion: Causes severe burns on contact .
-
Eye Damage: Causes serious and permanent eye damage .
-
Inhalation: Causes severe respiratory irritation, cough, shortness of breath, and in severe cases, pulmonary edema .
-
Ingestion: Causes severe burns of the mouth, throat, and esophagus, with a danger of perforation .
-
Mutagenicity: Negative in Ames test and mammalian cell mutagenicity tests .
🌍 Environmental Information
-
Aquatic Toxicity: EC50 (Daphnia magna) >100 mg/L; ErC50 (green algae) >100 mg/L .
-
pH Effect: May be harmful to aquatic organisms due to pH shift. Phosphorus compounds may contribute to eutrophication .
-
Biodegradability: Not applicable for inorganic substances .
🧤 Personal Protective Equipment (PPE)
-
Respiratory: Use ABEK-type (EN 14387) respirator if vapor or mist is generated .
-
Gloves: Chemical-resistant gloves (nitrile or neoprene) are required .
-
Eye/Face Protection: Safety goggles and face shield are essential .
-
Body Protection: Full acid-resistant protective clothing.
🧪 Handling and Storage
-
Storage: Keep in a tightly closed container in a dry, cool place, away from metals (especially active metals). Do not store in metal containers .
-
Incompatibilities: Reacts violently with strong bases, active metals (releasing flammable hydrogen), strong oxidizers, and organic materials .
-
Stability: The ≥85% solution is stable at room temperature for years. Diluted solutions may crystallize in the cold .
-
Transport: UN 1805 (Phosphoric acid solution), Class 8 (Corrosive), Packing Group III .
🆘 Emergency Measures
-
Inhalation: Move person to fresh air. Give oxygen if breathing is difficult. Do NOT use mouth-to-mouth resuscitation .
-
Skin Contact: Immediately flush skin with plenty of soap and water for at least 15 minutes while removing contaminated clothing .
-
Eye Contact: Flush with water for at least 30 minutes. Do not allow victim to rub or keep eyes closed .
-
Ingestion: Do NOT induce vomiting. If conscious, give 2-4 cupfuls of milk or water. Get medical aid immediately .
About Market Shimi
Market Shimi Online Store (marketchemi.ir), backed by 20 years of experience, offers this product with guaranteed authenticity and valid Certificates of Analysis (CoA) from Sigma-Aldrich.
Contact Us
-
Online Store: marketchemi.ir
-
Phone: ۰۲۱-۷۷۶۲۱۵۵۱
-
Mobile: ۰۹۳۵۳۰۹۱۱۳۸
References
-
Sigma-Aldrich. Phosphoric acid BioUltra, ≥85% (T). Product Page .
-
Sigma-Aldrich. Safety Data Sheet: Phosphoric acid, Product 1.00573 .
-
ChemicalBook. Phosphoric acid (7664-38-2) MSDS .
-
Sigma-Aldrich. Safety Data Sheet: Phosphoric acid, Product P5811 .
-
Sigma-Aldrich. Specification Sheet: Phosphoric acid puriss. p.a., crystallized, ≥99.0% (T), Product 79622 .
-
Alliance Chemical. Safety Data Sheet: Phosphoric Acid 30% ACS Grade .
-
Sigma-Aldrich. Product Information Sheet: Phosphoric Acid, ACS Reagent, Product P6560 .
-
ChemicalBook. 磷酸 (Phosphoric Acid) Properties .
